Sporo informacji przekazywanych w trakcie rozmów ma znaczenie przede wszystkim w chwili, gdy padają dokładnie sprecyzowane słowa. Prędzej czy później pamięć uczestników może być niepełna, a ponowne odsłuchiwanie długiego pliku na prawdę bardzo często utrudnia szybkie odnalezienie potrzebnego fragmentu. Z tego powodu przygotowywana jest transkrypcja nagrań, czyli przeniesienie treści wypowiadanej w materiale audio albo wideo do formy pisemnej.
W współzależności od rodzaju nagrania zapis może dotyczyć jednej osoby lub wieloosobowej rozmowy, a trudność pracy zmienia się wraz z jakością dźwięku. Inaczej wygląda materiał z wyraźną wymową i jednym rozmówcą, a inaczej spotkanie, w trakcie którego głosy nakładają się na siebie. Znaczenie mają też pauzy, urwane zdania, powtórzenia i fragmenty wypowiadane niewyraźnie (sprawdź również: stenogram cennik). W takich przypadkach nie trzeba w sposób automatyczny zastępować niezrozumiałych słów własną interpretacją, ponieważ wręcz niewielka zmiana może wpłynąć na sens całej wypowiedzi.
Szczególnego znaczenia nabiera zapis materiału, który ma zostać użyty w sprawie formalnej. Transkrypcja do sądu powinna być przygotowywana z uwzględnieniem charakteru nagrania a także celu, któremu ma służyć dokument. Istotne może być dokładne wskazanie rozmówców, zachowanie kolejności wypowiedzi a także sposobność odnalezienia konkretnego miejsca w materiale źródłowym. Przy dłuższych nagraniach pomocne są oznaczenia czasu, ponieważ pozwalają sprawdzić, z jakiego fragmentu pochodzi dana część zapisu. Nie zawsze właściwe jest także poprawianie języka osób mówiących. Wypowiedzi ustne różnią się od tekstu pisanego, dlatego występują w nich niedociągnięcia, powtórzenia czy zdania rozpoczęte i niedokończone. Ich nadmierne wygładzanie może spowodować, że dokument przestanie wiernie przedstawiać przebieg rozmowy. Sposób opracowania powinien zatem wynikać z tego, czego wymaga dokładnie sprecyzowane użycie materiału.
W praktyce dużo czasu może zająć nie samo wpisywanie słów, lecz rozstrzyganie miejsc problematycznych. Wartościowy stenogram nie powinien opierać się na zgadywaniu, gdy nagranie nie pozwala niedwuznacznie ustalić wypowiedzi. Szum uliczny, odgłosy urządzeń, rozmowy prowadzone w tle czy duża odległość od mikrofonu umieją sprawić, że pojedyncze frazę staje się skomplikowane do rozpoznania. Jeszcze większym wyzwaniem są sytuacje, w których rozmówcy mówią jednocześnie. Wtedy niezbędne może być wielokrotne odsłuchanie krótkiego fragmentu i porównanie go z kontekstem całej rozmowy. Kontekst pomaga zrozumieć wypowiedź, niemniej jednak nie powinien być traktowany jako podstawa do dopisywania treści, której realnie nie słychać. W dokumentach o charakterze formalnym szczególnie istotne jest rozdzielenie tego, co wynika bezpośrednio z nagrania, od tego, co mogłoby być jedynie domysłem osoby wykonującej zapis.
Znaczenie ma również sposób przygotowania materiału przed rozpoczęciem pracy. Oryginalne nagranie powinno pozostać dostępne, ponieważ zapis tekstowy nie zastępuje źródła i w razie konieczności może wymagać porównania z konkretnym fragmentem audio albo wideo. Przydatne okazuje się też zachowanie jednolitego sposobu oznaczania osób, czasu a także fragmentów, których nie można dokładnie odczytać. W przypadku kilku godzin materiału warto zwracać uwagę na ciągłość zapisu, ponieważ zmiana oznaczenia jednego rozmówcy może w przyszłości utrudnić interpretację całego dokumentu. Znacząca jest także jakość samego pliku. Kompresja, bardzo cichy dźwięk lub nagranie zrealizowane z sporej odległości mogą ograniczać dokładność zapisu niezależnie od sposobu jego opracowania. Dlatego przy ocenie gotowego dokumentu należy brać pod uwagę nie tylko formę tekstu, lecz także możliwości i ograniczenia materiału, z którego został on sporządzony.
Sprawdź: transkrypcja do sądu.