Sposób komponowania posiłków może sporo powiedzieć o codziennych zwyczajach mieszkańców danego kraju. W Indiach jedzenie jest powiązane nie tylko i wyłącznie z dostępnością towarów, lecz także z porą roku, lokalnymi tradycjami i zasadami przekazywanymi w rodzinach. W jednym regionie fundamentem obiadu może być ryż podawany z warzywami i sosem, w innym większą rolę odgrywają placki pszenne, fasola lub potrawy przygotowywane na bazie mleka.
Z tego powodu dania indyjskie różnią się między sobą znacznie bardziej, niż mogłoby wynikać z ich popularnego wizerunku. Nie istnieje jeden zestaw składników ani jedna metoda gotowania, które opisywałyby całą tę tradycję. Na północy kraju częściej spotyka się pieczywo wypiekane na gorącej powierzchni lub w piecu, jednakże w wielu częściach południowych istotne miejsce zajmują ryż, soczewica i fermentowane ciasto wykorzystywane do przygotowania placków dosa. Lokalne różnice dotyczą także dodatków, sposobu przyprawiania a także konsystencji potraw, dlatego poznawanie regionalnych przepisów wymaga uwzględnienia ich pochodzenia.
Ważnym elementem przygotowywania posiłków jest odpowiednie łączenie składników już na początku gotowania. W wielu przepisach cebulę podsmaża się do określonego stopnia zrumienienia, a następnie dodaje czosnek, imbir i przyprawy. Kolejność ma znaczenie, ponieważ poszczególne produkty uwalniają aromat w różnym tempie. Zbyt krótka obróbka może sprawić, że przyprawy pozostaną surowe w smaku, jednakże zbyt bardzo długie podgrzewanie niektórych składników prowadzi do ich przypalenia i pojawienia się goryczy. Indyjskie jedzenie na prawdę często wykorzystuje też jogurt, mleko kokosowe, pomidory lub wodę jako bazę sosu. Wybór uzależniony jest od dokładnie określonej receptury, a zmiana jednego składnika może wpłynąć na gęstość, kwasowość i sposób łączenia się smaków. Na przykład jogurt dodany do bardzo gorącego sosu może się rozwarstwić, dlatego zwykle trzeba kontrolować temperaturę i sposób jego wprowadzania. Podobnej sugestie wymaga dodawanie chili. Jego ostrość uzależniony jest od odmiany, ilości oraz formy, w jakiej trafia do potrawy, zatem samo określenie przepisu jako łagodnego lub pikantnego nie za każdym razem wystarcza do przewidzenia efektu.
W wielu tradycyjnych posiłkach poszczególne potrawy pełnią różnorakie funkcje i są podawane razem, a nie jako jeden duży detal na talerzu. Ryż lub pieczywo stanowią bazę, sos dostarcza wilgoci, a warzywa, soczewica lub mięso uzupełniają ogół. Taki sposób serwowania daje możliwość samemu dobierać proporcje poszczególnych składników w trakcie jedzenia. Kuchnia indyjska obejmuje między innymi potrawy typu thali, w których kilka niewielkich porcji umieszcza się obok siebie, dzięki czemu na jednym posiłku można zestawić różnorakie smaki i konsystencje. W domowym gotowaniu podobną zasadę można zastosować bez przygotowywania wielu niełatwych dań. Wystarczy połączyć produkt skrobiowy z jednym daniem warzywnym i należycie dobranym dodatkiem, pamiętając, że poszczególne elementy mogą wymagać odmiennego czasu przygotowania. Warto też uwzględnić różnice w zawartości płynu. Gęsty sos bardzo dobrze łączy się z pieczywem, natomiast rzadsze potrawy na prawdę bardzo często podaje się z ryżem. Niektóre przepisy zakładają wcześniejsze namaczanie soczewicy albo ciecierzycy, co wpływa na czas gotowania i ostatnią miękkość składników. Pominięcie tego etapu może oznaczać konieczność dłuższej obróbki, a w przypadku roślin strączkowych również trudniejsze uzyskanie jednolitej konsystencji.
Na charakter potraw wpływają też metody przechowywania i wykorzystywania produktów. W wielu regionach Indii przygotowuje się pikle, czyli warzywa albo owoce konserwowane z użyciem soli, przypraw i dobrego tłuszczu lub kwaśnej zalewy. Ich smak może być intensywny, dlatego zazwyczaj stanowią dodatek do posiłku, a nie jego główną część. Spotyka się również chutneye, organizowane między innymi z kolendry, mięty, kokosa, tamaryndowca lub owoców. Ich skład zależy od regionu i potrawy, z którą są podawane. W domowej kuchni znaczenie ma także świeżość przypraw. Mielone składniki z w pewnych przypadkach tracą część aromatu, w trakcie gdy całe nasiona można rozgnieść lub krótko podprażyć wprost przed użyciem. Nie oznacza to jednak, że każda receptura wymaga samodzielnego przygotowania mieszanki, ponieważ częstokroć stosuje się gotowe kompozycje o ustalonych proporcjach. Przy odtwarzaniu regionalnych przepisów warto sprawdzać nie tylko i wyłącznie listę składników, ale także ich formę, kolejność dodawania i czas obróbki. Te szczegóły wyjaśniają, dlaczego 2 potrawy o podobnych nazwach mogą różnić się smakiem, designem a także strukturą, mimo że wykorzystują zbliżone produkty.
Zobacz również: dania wegetariańskie Szczecin.